Rondje Kunst in Boeskoolnijs
herfstnummer 2025

Auteur: Carin Kelmendi

Rondje Kunst

De drijvende krachten achter een bruisend Boterdiep

Eens in de twee jaar, op de tweede zondagmiddag in september, bruist Zuidwolde. Het dorp verandert dan in een kleurrijke kunstroute, waar bewoners hun deuren openen en kunstenaars hun werk tonen. Achter dit feest van creativiteit en verbinding schuilt een groep bevlogen mensen die het allemaal mogelijk maakt: de commissie van Rondje Kunst. Rondjes Kunst waren er in 2016, 2018, 2021, 2023 en 2025. Judith van der Veen is vanaf het eerste uur betrokken en geldt inmiddels als de nestor binnen de commissie. Cindy Witteveen levert sinds de laatste editie haar enthousiaste bijdrage. Samen vertellen zij waarom Rondje Kunst bestaat, welke organisatorische inzet zo’n middag vraagt en hoe zij de toekomst zien van Rondje Kunst. Alle over de verbindende kracht van kunst in het dorp.

Van droom tot dorpsroute

Iets doen met de kunst uit het dorp, dit was een droom van Menna Havinga. Menna is helaas niet meer onder ons maar in haar leven eigenaresse van Broodboetiek Zuidwolde. Het was een wens van haar om een kunstexpositie te organiseren in het dorp. “Ik was toen net verhuisd naar Zuidwolde,” vertelt Judith. “En ik dacht: wat gebeurt hier weinig. Menna kende iedereen, ik kende niemand. Samen ontstond het idee voor een kunstroute.” De eerste editie in 2016 had iets weg van “Gluren bij de Buren”, een formule die Judith kende uit haar vorige woonplaats: bewoners stelden hun huis open voor de kunstenaar en bezoekers. “Dat werkte goed, maar niet iedereen voelde zich daar prettig bij. Daarom veranderden we het concept: het werd kunst in de tuin, in de schuur of een deel van het huis. En altijd met respect voor de gastvrijheid van de bewoners.”

Moet ik nog iets doen

Wat begon als een klein initiatief groeide uit tot een stichting met negen gemotiveerde commissieleden. Binnen de commissie zijn de vele taken verdeeld. “We hebben een natuurlijke rolverdeling met een vaste kern,” zegt Cindy. “Willemijn is voorzitter, Nico secretaris, Klaas doet de vormgeving, Daniel heeft de website gemaakt en ik ben penningmeester en bekijk daarnaast alles vanuit een helicopterview.” Judith: “Gaandeweg merk je wat ieders sterke punten zijn. Ik ben blij dat Cindy het totaaloverzicht heeft. Ik ben meer van: zo deden we het altijd, hier moeten we aan denken en ik weet waar de vlaggen zijn. Met de overige commissieleden werken we goed samen. Zij zijn meer van: ‘zeg maar wat ik moet doen’.”

De taken zijn divers: van het aanvragen van de evenementenvergunningen, het organiseren van bewonersbijeenkomsten, het bedenken en organiseren van de randprogrammering, het regelen van verzekeringen tot het benaderen van sponsoren. “Dat laatste is een flinke klus,” zegt Cindy. “Je moet sponsoren op tijd aanschrijven en goed uitleggen wat je doet voor het dorp en wat de begroting is. Sommigen willen achteraf een verslag en een fotomoment met persoonlijke overhandiging.”

De commissie start al in oktober van het jaar vóór Rondje Kunst met de voorbereidingen. “Vooral in de periode vanaf de zomervakantie (juli) tot aan de geplande dag in september is het echt druk.” zegt Judith. “Dan hebben we vooral veel één-op-één contact, stemmen we af via onze groepsapp en werken we bijna dagelijks aan de voorbereiding.” Gelukkig kunnen ze leunen op een draaiboek met een helder tijdspad. “De mensen uit de commissie die in het begin contact hadden met de bewoners aan de Oost- en Westzijde, gaan nu opnieuw langs om te checken of alles klaar is, én of de Rondje Kunst-poster op het raam hangt. We hebben veel vaste vrijwilligers uit het dorp die helpen, hun bootje ter beschikking stellen of gewoon vragen: ‘moet ik nog iets doen?’.

Cindy bewaart het overzicht: “In de eindfase komt alles weer bij elkaar. We hebben een puntjes-op-de-i-lijst en bij mij thuis ligt dan de hele week ‘Rondje Kunst’ op tafel. Het is intensief maar ook ontzettend leuk om samen ergens naartoe te werken.”

Kunst verbindt

Voor Judith is kunst een dagelijks onderdeel van haar leven. Ze werkt in het onderwijs en leidt studenten op in toegepaste kunst en textiel. “Ik zit vooral op de circulaire kant: hergebruik en upcycling, waarbij materialen of producten een nieuwe en soms betere functie krijgen. Deze duurzame gedachte probeer ik ook uit te dragen in Rondje Kunst. In 2023 had ik een student die zat te breien bij de brug; hierop konden mensen aanhaken. Dat soort dingen maken het bijzonder. En ik zet mijn netwerk in om kunst en educatie te verbinden.” Cindy is geen kunstenaar maar voelt zich sterk verbonden met kunst. “Ik ga graag naar musea en vind het vooral leuk dat je veel kleur ziet. Kunst praat niet, maar het raakt wel. Je hebt een andere beleving en je komt dus bij je gevoel uit. Iedereen beleeft het op zijn eigen manier. Dat vind ik mooi.”

Judith en Cindy ervaren hoe verrassend kunst kan zijn binnen het dorp. Een schilderij van een dorpsgenoot kan ineens een ‘wow-gevoel’ oproepen. Juist doordat de kunst letterlijk op straat wordt gebracht, voelt het minder afstandelijk. “Rondje Kunst maakt kunst toegankelijk en bereikbaar voor iedereen,” zegt Cindy. “Het roept iets op, het raakt mensen en brengt ze samen.” De verbinding gaat verder dan alleen tussen bezoekers en kunst. Rondje Kunst versterkt ook de onderlinge netwerken in Zuidwolde. Er wordt bijvoorbeeld steeds meer samengewerkt met Podium onder de Zwaan en Platform Zuidwolde. Judith noemt als mooi voorbeeld ook dat het Boeskoolfeest meeloopt in de tweejaarlijkse cyclus: het ene jaar Rondje Kunst, het andere jaar het Boeskoolfeest.

Uniek en eigenzinnig

Wat Rondje Kunst uniek maakt, is het uitgebreide randprogramma. Er is niet alleen kunst in de deelnemende huizen aan het Boterdiep maar ook bij de brug en op straat. Dit zijn vaak vaste onderdelen zoals het straatorkest, circus Santelli, Theater Zonder Blaba Martin Forget en de Vliegende Taxi. Judith: “In het eerste jaar waren er weinig mensen uit het dorp. Kunst is niet voor ons, dachten sommigen. Met het randprogramma is het nu echt een dorpsfeest. Iedereen bouwt in zijn eigen huis zijn feestje. En dat is ook de kracht van één middag. We hebben wel eens de vraag gekregen om het in een weekend te organiseren maar dit kostte echt te veel tijd. Maar als er iemand aansluit die dit leuk vindt om erbij te doen, sluiten we het niet uit!”. De commissie let wel op de balans. Judith: “We willen, om het maar even oneerbiedig te zeggen, ‘geen huisvlijt’. “We gaan voor voldoende variatie: schilderijen, fotografie, textiel,” zegt Cindy. “Soms is het lastig, want bewoners regelen zelf de kunstenaars. Maar we proberen wel grip te houden op wat er geëxposeerd wordt.”

In de categorie bijzondere momenten of ‘wat ging er mis’, herinnert Judith zich de grote panelen waarop live geschilderd werd aan de Oostkant om deze vervolgens aan de Westkant te kunnen bewonderen. En het kunstwerk dat in het Boterdiep viel en weer omhoog gehesen moest worden.

“Reacties van bezoekers zijn altijd dat er zoveel te zien is in te weinig tijd. En ook kunstenaars willen graag bij elkaar kijken, dus soms doen ze een jaar niet mee om zelf te kunnen rondlopen.”

Rondje Toekomst

De commissie denkt na over de toekomst. Hoe blijf je verrassen, ook als het programma gelijk loopt met een Monumentendag of een Kunst aan de Vaart in Assen. “Misschien moeten we wel iets anders bedenken,” zegt Judith. “Podium onder de Zwaan kan een rol spelen: misschien een band of een lezing. Of activiteiten waarvoor mensen zich van tevoren inschrijven. We moeten ook nadenken of we altijd dezelfde kunstenaars weer willen hebben. Nu ligt onze focus toch vooral op: hoe krijgen we het allemaal weer rond.” Cindy denkt aan een enquête onder bewoners: “Willen ze over twee jaar weer meedoen? Wat zijn hun wensen? Misschien willen ze zelf kunst maken en een gezamenlijke tentoonstelling organiseren.” Er zijn ideeën genoeg: Museum Zuidwolde, iets met ‘grote’ kunstenaars, drijvende objecten, de brug inpakken, als het maar voor en door het dorp blijft. “Het ontstaat vaak ter plekke,” zegt Judith. “Dat is het mooie.” “Daarover gesproken,” vult Cindy aan: “Mensen die suggesties hebben of willen meedenken: de ideeën bus is bij deze geopend! (info@rondjekunstboterdiep.nl).”

De kernboodschap is helder: kunst verbindt. “Het brengt mensen samen,” zegt Cindy. “Ik woon hier nu zes jaar en leer via Rondje Kunst steeds meer mensen kennen. Het is fijn om iets te doen voor het dorp.” Voor Judith is Rondje Kunst plezier en de verbinding met het dorp en haar bewoners op alle vlakken. “En de trots die ik altijd voel op de zondag zelf als het dorp bruist.“

Onze sponsoren